Algemene info | Persberichten | Polis info | Preventie tips | Polis ABC | Links | Police kids

POLIS ABC

Politie Bonaire

a. polis ta tende bo informativamente
b. polis por intermediá den e problema
c. polis ta tuma un keho ofisial.

Kontakto siudadano - polis

Den e práktika aktual e kontakto entre siudadano i polis ta surgi ora ku tin un problema. Sea e siudadano ta yama nos sentral na telefòn 717-8000 òf e ta yama un di nos pòstnan i ta pidi pa polis pasa serka dje pa asistensia. Tambe ta asina ku un siudadano ta yega na un di nos pòstnan pa pone polis na altura di nan problema. Pueblo tin hopi keho riba polis, pasobra polis no ta traha riba nan keho. Aki nos ke trese un klaridat enkuanto kiko ta un keho i kiko no ta un keho. Pa e siudadano ku ta bai polis ku su problema, tin tres posibel solushon:
. a. polis ta tende bo informativamente
b. polis por intermediá den e problema
c. polis ta tuma un keho ofisial

a. polis ta tende bo informativamente.

Aki e meta di e siudadano ta pa pone polis na altura di algu ku e sa. E algu aki por ta un delitu, pero e por ta tambe 'un punta di redu', kaminda e siudadano ta kasi pone un polis hura ku esaki lo no menshoná su nòmber. Tin dos manera ku bo por duna informashon. Na promé lugá bo por yega na kualké un di nos pòstnan riba e isla. Aki bo ta duna bo informashon. Ku e informashon aki práktikamente polis no por hasi mashá ya ku pa bo atendé ku un hende ku a kometé un delitu, polis mester presentá prueba pa por detené e persona aki.
Tambe ta asina ku un hues ta usa solamente prueba pa e kastigá un hende. Imaginá ku bo ta sintá dushi asina na kas, anto polis ta yega na bo porta i drenta pa detené bo. Ora ku bo puntra polis kiko ta pasando, bo ta haña tende ku un hende a bin duna un informashon riba bo, anto e no ta bisa bo ta ken a echa bo e baina ei. No ta hustu tòg ? P'esei kada siudadano mester ta konsiente ku dor di duna un informashon, esei no outomatikamente ta resultá den detenshon òf kualké otro intervenshon di polis. Tambe un siudadano por tuma kontakto ku nos departamentu di C.I.D. C.I.D. ta pará pa 'Criminele Inlichtingen Dienst'. No ta asina ku riba tur informashon di C.I.D. mesora polis ta drenta akshon. C.I.D. tmabe tin e deber di hasi investigashon pa wak si e informashon ta korekto i si tin base pa polis traha riba e informashon ku a drenta serka dje. Pa duna informashon na C.I.D. yama líbremente telefòn 717-5041. Esun ku ke duna un informashon anónimo ta yama number 108.Top

b. polis por intermediá den e problema.

Den e kaso aki e siudadano tin problema ku un otro hende i e so no por solushoná e problema. Por ta dor ku e otro partido no ke rasoná òf e siudadano mes ta asina rabiá ku si e mes bai papia ku e otro partido kosnan lo por sali for di man. E ora ei e siudadano ta pidi polis pa intermediá den e kaso. Esaki por sosodé na dos manera: (1) polis ta tende kiko e problema ta i e ta bai papia ku e otro partido den ousensia di esun ku a pidi pa intermediá òf (2) e siudadano por pidi pa un intermediashon kaminda ku e dos partidonan ta presente. E intermediashon ta final, den e sentido ku si e problema sigui dura despues di e intermediashon, e ora ei e siudadano ta pidi pa un otro intermediashan òf lo e tin ku duna un keho ofisial na polis.
Den kaso di intermediashon no tin detenshon. Top

c. polis ta tuma un keho ofisial

Aki e meta di e siudadano ta pa investigá loke ku ela trese dilanti, detené esun responsabel i tambe persiguí esaki. Un keho ta ora ku e siudadano ta firma un dokumentu riba kua a pone su deklarashon. E dokumentu aki ta yama na ulandes un 'aangifte'. Miéntras ku e siudadano no a firma un dokumentu ta imposibel papia di un keho; sea ta un intermediashon ela pidi òf ta un informashon ela duna. Kiko ta e prosedura despues di a duna un un keho ofisial ? Ora un siudadano bin duna un keho I si mester bai na detené un persona, nos ta papia di un detenshon 'buiten heterdaad'. Esaki ke mèn ku polis mester hiba e keho I e investigashon ku ela hasi pa fiskal na Ministerio Públiko. E fiskal ta wak si polis a tene su mes na tur e reglanan di nos kódigo di enhuisiamentu kriminal/penal i si esaki ta e kaso e ta duna polis outorisashon pa detené e persona en kuestion. E regla prinsipal ku polis mester tene su mes na dje ta esun di akumulá informashon konkreto ku por sirbi komo prueba den e kaso ku fiskal lo trese dilanti di hues kontra di e malechor. Aki atrobe nos ta yega na e punto di prueba. Tin pruebanan silensioso i tékniko (por ehèmpel marka di dede, marka di pia, èts.) pero mes òf mas importante ta prueba táktiko (por ehèmpel deklarashon di testigunan). Si no tin sufisiente prueba, fiskal lo no outorisá fasilmente detenshon di e supuesto malechor. P'esei nos semper ta supliká hende ku di un òf otro manera a mira, a tende òf a hole algu ku tin di aber ku un delitu, pa mesora nan tuma kontakto ku polis i eksigui di polis pa pone nan deklarashon riba papel i laga nan firm'é. Ta asina bo tambe ta yuda kombatí kriminalidat.
Sí ta asina ku un hende den sierto kaso por hasi su deklarashon anónimo. Pero den e kaso aki ta hues komisario ta disidí, despues ku fiskal a kont'é di e situashon. Ke mèn ningun polis no por primintí ningun siudadano ku e ta tuma su deklarashon anónimo. Sí e polis por tuma un informashon anónimo, pero atrobe loke ku e polis por hasi ku esaki ta kasi mínimo. Ora ku polis detené un persona, e ta hasi esaki mayoria biaha ku outorisashon di e fiskal. Durante di e prome 30 oranan di detenshon di e persona, e fiskal ousiliar (ku ta un polis) tin e outorisashon di disidí si e persona ta keda será òf ku e ta lag'é den libertat a base di e reglanan vigente di lei. Despues di e lapso di tempu aki ta fiskal t'esun outorisá pa tuma kualké desishon pa ku e detenido. Nos kódigo di enhuisiamentu kriminal/penal ta bisa ku si e investigashon ta permití, ta laga e detenido bai kas, en espera di e kaso pa e bai dilanti di hues. Fiskal tin ku trese e kaso dilanti di hues i na e momentu ei hues lo disidí, si tin sufisiente prueba, kiko e kastigu pa e malechor lo ta. Na momentu ku hues disidí riba e kastigu, e malechor lo tin ku bai sinta e kastigu ku hues a imponé riba dje. Den e próksimo foyeto nos lo sigui elaborá mas ámplio riba e tema aki i riba e derechonan spesífiko ku un viktima tin. Top

Aporte di siudadania i kon ta bai sigui

Nos ta supliká tur ku ke duna un man den nos afán pa duna informashon na e pueblo, pa manda pa nos e temanan ku nan ke mira tratá den e próksimo foyetonan. Por manda ideanan pa awor aki pa: Robert Sanchez i/òf Charlie Anthony na Departamentu V.B.0. di gobièrnu insular. Tambe por yama nan na telefòn: 717-5330 ekstenshon 515. Den e próksimo foyetonan nos lo anunsiá eventual kambionan den e direkshon pa manda idea.
Tambe nos ta supliká un i tur ku en un òf otro forma ke spònser e foyeto di informashon aki pa drenta mas pronto ku ta posibel den kontakto ku un miembro di e Team di maneho di Polis.
Pa awor ta planiá ku kada luna polis lo emití un foyeto di informashon.
Danki di antemano pa Yuda konose bo polis !

Algemene info | Persberichten | Polis info | Preventie tips | Polis ABC | Links | Police kids


polbon@bonairenet.com Politie Bonaire, voor een veilig en leefbaar Bonaire
To BonaireNet Home

Web site designed, maintained and hosted by BonaireNet n.v
Web site sponsored by BonaireNet n.v

.